
Powstała Filmoteka Częstochowska, która gromadzi archiwalia filmowe o mieście
PAP Opublikowano: 15 maja 2026 - 16:56
W piątek otwarto Filmotekę Częstochowską, w której przechowywane są unikalne materiały filmowe, często amatorskie, dotyczące miasta. Najstarszy pochodzi z 1930 Filmoteka Częstochowska jest pomysłem i inicjatywą Krzysztofa Kasprzaka, właściciela wytwórni Kas Film, która specjalizuje się w produkcji filmów dokumentalnych. Kas Film wypuścił m.in. serię historyczną o kolejnych dekadach Częstochowy, począwszy od czasów sprzed I wojny światowej. Kasprzak przez lata gromadził materiały filmowe, z których do swoich produkcji użył tylko niewielkiej części.
W sumie są to już nie setki, lecz tysiące godzin unikalnego materiału filmowego, którego nie ma gdzie indziej. Najstarszy film pochodzi z 1930 r., to nakręcona przez właściciela sklepu sprzedającego m.in. amatorskie kamery wizyta na Jasnej Górze prezydenta Ignacego Mościckiego. Na taśmie utrwalił też m.in. pielgrzymkę kobiet - powiedział PAP Krzysztof Kasprzak.
Gros zbiorów stanowią materiały powojenne, na taśmie 8 mm, ale przede wszystkim na taśmie 16 mm, czyli z obrazem lepszej jakości. Są to filmy kręcone w zakładach pracy, przez amatorskie kluby filmowe, przez osoby prywatne. W zbiorze jest np. nigdy dotąd nie pokazywany materiał z otwarcia w 1967 r. Muzeum Częstochowskiego w ratuszu.
Najnowsze materiały na taśmach VHS pochodzą z lat 80. i 90. - z tej ostatniej dekady część stanowią nagrania telewizji kablowych, które w tamtych latach powstawały w wielu miastach, także w Częstochowie. Utrwalały przeróżne wydarzenia: uroczystości, otwarcia różnych inwestycji, pielgrzymki, mecze żużlowe itp.
Jedyna część zbiorów, która stanowi zagadkę, to przejęte z komitetu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej taśmy do magnetowidu MTV10, pierwszego wyprodukowanego w Polsce przez Unitrę, który bardzo szybko został zastąpiony modelem pracującym według innego systemu.
Celem utworzenia Filmoteki jest zgromadzenie zbiorów w jednym miejscu, ich skatalogowanie oraz digitalizacja.
PAP
Zwiastun Filmu Częstochowa lata 1793 1918
Przygotowania do realizacji filmu dokumentalnego „Częstochowa lata 1793-1918”
Z okazji 200-lecia połączenia Starej i Nowej Częstochowy i wytyczenia Alei Najświętszej Maryi Panny Studio Filmowe Kas Film przystąpiło do realizacji ostatniego już filmu o historii Częstochowy „Częstochowa lata 1793-1918”. Premierę kinową zaplanowaliśmy na 17 stycznia 2026 roku w kinie OKF „Iluzja”. Będzie to najprawdopodobniej największe wydarzenie filmowe Częstochowy 2026 roku. Kolejne projekcje tego filmu będą: 19.01.2026 w ACK Politechnik i 25.01.2026 w Miejskim Domu Kultury.
„Częstochowa lata 1793–1918” to pełnometrażowy film dokumentalny, który za pomocą unikatowych materiałów archiwalnych, odrestaurowanych fotografii oraz nastrojowych sekwencji animowanych przywołuje kluczowe 125 lat z dziejów miasta. To opowieść o Częstochowie w okresie przełomowych przemian politycznych, gospodarczych i społecznych – od II rozbioru Polski i upadku Rzeczypospolitej, przez czasy Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, aż po odzyskanie niepodległości w 1918 roku. Film odsłania nieznane na co dzień oblicze miasta, ukazując jego dynamiczny rozwój przemysłowy, rolę Jasnej Góry w podtrzymywaniu tożsamości narodowej oraz codzienność mieszkańców w epoce zaborów. Starannie dobrane materiały źródłowe – dawne panoramy, ryciny, fragmenty kronik filmowych – łączą się tu z autorską animacją, która wizualizuje wydarzenia i miejsca, o których nie zachowały się żadne zapisy wizualne.
© 2010-2025. All Rights Reserved. Grzegorz Czepiczek